تبلیغات
مجله دانشجویی برنامه ریزی - نفس اماره در مثنوی مولوی
 
مجله دانشجویی برنامه ریزی
تهذیب نفس، تحصیل ورزش
درباره وبلاگ


خدایا چنان کن سرانجام کار / تو خشنود باشی و ما رستگار
**تهذیب نفس، تحصیل ورزش**

مدیر وبلاگ : بصیرت مجازی
نظرسنجی
به نظر شما: پراهمیت ترین موضوع مورد بررسی در دانشگاه ها چیست؟







آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

  مولانا در مثنوی اولین و مهمترین لغزشگاه و مهلکه را نفس آدمی می داند :

مادر بت ها بت نفس شماست

زآنکه آن بت ما ر و این بت اژدهاست

دفتر اول/ بیت 788

 وی معتقد است نفس و شیطان در اصل یکی بوده اند:

نفس و شیطان هر دو یک تن بوده اند

در دو صورت خویش را بنموده اند

دفتر سوم/ بیت۳۱۵۴

 

نفس وشیطان بوده اول واحدی

بوده آدم را عدو و حاسدی

دفتر سوم/ بیت 3167

 

   رهزنان بیرونی که شیطان مظهر آنها می باشد به واسطه نفس و با تحریک آن است که به اغوای انسان می پردازند وگرنه شیطان را برآدمی تسلطی نیست، در واقع آنچه آدمی را به گناه و معصیت وادار و یا او را دلبسته جلوه های دنیوی می نماید، توجه به خواسته های نفسانی است:

یک قدم زد آدم اندر ذوق نفس

شد فراق صدر جنت طوق نفس

دفتر دوم/ بیت 15

             

مولانا هشدار می دهد، که خطر نفس را کوچک و آسان نباید گرفت، می گوید اگر بخواهی تصویری از نفس آدمی داشته باشی دوزخی است که با راه های گوناگون می تواند تو را بفریبد و گرفتار کند، اما آنچه از سخن مولانا در تشبیه نفس به دوزخ فهمیده می شود این است که نفس کنایه از هر عامل یا وسیله ایست که آدمی را از کمال روحانی و رفتن به سوی حق باز دارد. علامه جعفری نیز در این باره در شرح مثنوی، سخنان عالمانه ای دارد و می گوید که نفس انسانی به خودی خود شر و ناشایست نیست، زیرا قلمرو فعالیتش غیر از تطبیق رویدادهای جهان هستی با خواست خود چیز دیگری نیست، این نفس هنگامی حالت ناشایست و مبارزه با عقل به خود می گیرد که آرمان های عقلانی را به کلی نادیده گرفته و بخواهد عقل را تحت تأثیر خویش قرار بدهد، در این موقع مبارزه میان آن دو به خوبی روشن می شود. نکته مهمی که او در باب نفس اماره بیان می کند این است که ممکن است نفس، با حیله گری حتی عقل را مغلوب خود کند و به نفس تبدیل نماید:

عقل کاو مغلوب نفس او نفس شد

مشتری مات زحل شد نحس شد

دفتر دوم/ بیت 1549

      

 نفس، آنقدر قدرت دارد که با حیله گری و معکوس جلوه دادن حقایق، آدمی را گمراه سازد و با تمام وجود تسلیم توجیهات و استدلال های خویش نماید تا جایی که  بدیهی ترین مسائل را انکار کند، بدون آنکه کمترین تردیدی در نادرستی افکار و اندیشه های خود بدهد (عبداللهی اهر، 1386):

چون رفیقی وسوسه بدخواه را
حق پدیدست از میان دیگران
دو سر انگشت بر دو چشم نه
گر نبینی این جهان معدوم نیست
تو ز چشم انگشت را بردار هین

کی بدانی ثم وجه الله را
همچو ماه اندر میان اختران
هیچ بینی از جهان انصاف ده
عیب جز ز انگشت نفس شوم نیست
وانگهانی هر چه می خواهی ببین

 

دفتر اول / بیت 1403-1398





نوع مطلب : تهذیب، 
برچسب ها : نفس اماره در مثنوی مولوی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 11 آذر 1392
بصیرت مجازی
پنجشنبه 16 شهریور 1396 08:19 ق.ظ
Ahaa, its pleasant discussion concerning this article here at this webpage, I have read all that, so now me also commenting at this place.
دوشنبه 13 شهریور 1396 10:13 ب.ظ
Excellent blog you have here but I was wanting to know if you knew of any message boards that cover the same topics discussed in this article?
I'd really love to be a part of community where I
can get advice from other knowledgeable people that share the same interest.
If you have any recommendations, please let me know.
Thanks!
دوشنبه 30 مرداد 1396 10:09 ق.ظ
Highly energetic article, I enjoyed that bit.
Will there be a part 2?
دوشنبه 16 مرداد 1396 06:22 ق.ظ
Awesome post.
دوشنبه 4 اردیبهشت 1396 07:43 ق.ظ
I'll right away take hold of your rss feed as I can not to
find your e-mail subscription link or newsletter service.
Do you've any? Please let me realize so that I may subscribe.
Thanks.
جمعه 25 فروردین 1396 07:50 ب.ظ
Yes! Finally someone writes about BHW.
دوشنبه 11 آذر 1392 04:42 ب.ظ
نقی نامی که فخر آسمان است / تلفظ کردنش عطر دهان است -- اهانت به امام نقی علیه السلام را محکوم کنید ...! / http://imam-naghi.blogsky.com/1392/09/10/post-4
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر