تبلیغات
مجله دانشجویی برنامه ریزی - فواید کشتن نفس اماره در مثنوی مولوی
 
مجله دانشجویی برنامه ریزی
تهذیب نفس، تحصیل ورزش
درباره وبلاگ


خدایا چنان کن سرانجام کار / تو خشنود باشی و ما رستگار
**تهذیب نفس، تحصیل ورزش**

مدیر وبلاگ : بصیرت مجازی
نظرسنجی
به نظر شما: پراهمیت ترین موضوع مورد بررسی در دانشگاه ها چیست؟







آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مولانا می گوید کسی که بتواند با مجاهده و ریاضت نفس اماره خود را دراختیار بگیرد دیگر یک انسان معمولی نیست، سرور کائنات است ،کسی است که مورد توجه قدرت مطلق عالم امکان قرار گرفته است:

کان گروهی که رهیدند از وجود
هر که مرد اندر تن او نفس گبر
چون دلش آموخت شمع افروختن

چرخ و مهر و ماهشان آرد سجود
مر ورا فرمان برد خورشید و ابر
آفتاب او را نیارد سوختن

 

دفتر اول/ بیت 3005-3003

حدیثی از پیامبر(ص) دراین باره نقل شده است که:«طوبی لمن ذلّت نفسه»؛ خوش باد حال کسی که نفسش تسلیم روح ملکوتیش گشته است.»]7ج12ص507]

    او در مقام این گروه از خود رسته و به خدا رسیده می گوید که آنها آنچنان عظمتی دارند که حتی دوزخ برای آنها به گلزاری تبدیل می شود، این مطلب در جواب بهشتیان که پرسیدند دوزخ در کجا بود که ما آن را در راه ندیدیم آورده شده است:

پس ملک گوید که آن روضه خُضَر
دوزخ آن بود و سیاستگاه سخت
چون شما این نفس دوزخ خوی را
جهد ها کردید و او شد پرصفا
آتش شهوت که شعله می زدی
آتش خشم از شما هم حلم شد
آتش حرص از شما ایثار شد
چون شما این جمله آتش های خویش
نفس ناری را چو باغی ساختید
بلبلان ذکر و تسبیح اندر او
داعی حق را اجابت کرده اید
دوزخ ما نیز در حق شما
چیست احسان را مکافات ای پسر

که فلان جا دیده اید اندر گذر
بر شما شد باغ و بستان و درخت
آتشیِّ گبر فتنه جوی را
نار را کشتید از بهر خدا
سبزه تقوی شد و نور هدی
ظلمت جهل از شما هم علم شد
و آن حسد چون خار بُد گلزار شد
بهر حق کشتید جمله پیش پیش
اندر او تخم وفا انداختید
خوش سرایان در چمن برطرف جو
در جحیم نفس آب آورده اید
سبزه گشت و گلشن و برگ و نوا
لطف و احسان و ثواب معتبر 
              دفتر دوم/ بیت 2568-2556

این ثواب اخروی است که مولانا برای این گروه ذکر می کند ، بالاتر از نعمت های بهشتی این است که آنان مورد خطاب حضرت حق قرار گرفته اند و اینگونه نظر پروردگار عالم را به خود جلب نموده اند! انسان های رها شده از هواهای نفسانی در زندگی دنیوی نیز به چنان آرامش و شادی می رسند که قابل وصف نیست که برای چشیدن آن حتماً باید به این مقام رسید!

 فایده دیگر رها کردن نفس پرستی این است که آدمی دیگر هیچ عیب و شری نمی بیند،زیرا هر بدی که انسان می بیند از جانب نفس است :

ای بسا ظلمی که بینی در کسان

خوی تو باشد در ایشان ای فلان
                       دفتر اول/ بیت 3119

«عیب و شری که انسان در دیگران می بیند در حقیقت انعکاس خوی و شر خود اوست و طعن و نفرتی که از این باب در حق دیگران دارد از آن اوست که شر و عیب خویش را در آینه وجود آنها مشاهده می کند، اگر آن را در وجود خود باز می شناخت، بسا که خود را نیز در خور ملامت می یافت و با خویشتن به عداوت بر می خاست.»[10ص221]

در خود آن بد را نمی بینی عیان

ورنه دشمن بوده ای خود را به جان
                         دفتر اول/ بیت 132

   در اعتقاد مولانا هنگامی که پرده ها از روی حقایق ظاهری برداشته شود مشخص می شود اغلب چاههایی که انسان در آن گرفتار می شود به دست خودش کنده است و آنگاهست که دشمنی او برای خودش آشکار خواهد گشت!

همچو صاحب نفس کو تن پرورد

بر دگر کس ظن حقدی می برد
                       دفتر دوم/ بیت 772

   فایده دیگری که برای انسان های آزاد از هوای نفس وجود دارد، این است که آنها دیگر هیچ دشمنی نخواهند داشت،همچنانکه می فرماید:

نفس کُشتی باز رستی ز اعتذار

کس تو را دشمن نماند در دیار
                         دفتر دوم/ بیت 785

   مولانا با فراست خود به این سوال که چرا با اینکه پیامبران نفس خود را کشته اند اما هنوز دشمن دارند، به زیبایی پاسخ می دهد که دشمنان پیامبران در حقیقت دشمن خود هستند:

گر شکال آرد کسی در گفت ما
کانبیا را نه که نفس، کشته بود
گوش نه تو ای طلب کار صواب
دشمن خود بوده اند آن منکران
دشمن آن باشد که قصد جان کند
نیست خفا شک عدو آفتاب
تابش خورشید او را می کُشد

از برای انبیا و اولیاء
پس چراشان دشمنان بود و حسود
بشنود این اشکال شبهت را جواب
زخم بر خود می زدند ایشان چنان
دشمن آن نبود که خود جان می کند
او عدوّ خویش آمد در حجاب
رنج او خورشید هرگز کی کشد

 

دفتر دوم/ بیت792-786

اکنون که به مدد مولانا ویژگی های نفس اماره شناخته شد، لزوم مبارزه با آن، سختی های راه و نتایج آن معلوم شد این ابیات مثنوی مناسبت پیدا می کند(عبداللهی اهر، 1386):

صدهزاران دام و دانه است ای خدا
دم به دم ما بسته دام نویم
می رهانی هر دمی ما را و باز

ما چو مرغان حریص بی نوا
هر یکی گر باز و سیمرغی شویم
سوی دامی می رویم ای بی نیاز

 

دفتر اول/ بیت 378-376





نوع مطلب : تهذیب، 
برچسب ها : فواید کشتن نفس اماره در مثنوی مولوی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 26 آذر 1392
بصیرت مجازی
چهارشنبه 9 اسفند 1396 11:44 ق.ظ
وبلاگ بسیار معروف شما در اینجا، اما من مایل به دانستن اگر شما
از هر هیئت مدیره بحث می کرد که موضوعات مشابهی را در این مقاله دربر دارد؟
من واقعا دوست دارم بخشی از جامعه آنلاین باشم
از کجا می توانم نظرات دیگران را تجربه کنم؟
که همان علاقه را به اشتراک می گذارند. اگر شما هر گونه پیشنهاد،
لطفا مرا در جریان قرار بدهید. خیلی ممنون!
شنبه 25 شهریور 1396 05:15 ب.ظ
Thanks for finally talking about >مجله دانشجویی برنامه ریزی - فواید
کشتن نفس اماره در مثنوی مولوی <Loved it!
سه شنبه 17 مرداد 1396 12:21 ق.ظ
I used to be able to find good advice from your blog articles.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر